Hoe minder oogst, hoe meer feest?
Zaterdag 4 september 2010 om 10 uur vindt de officiële opening plaats van het 24e Zevenhuizense Oogstfeest. 'Na 23 jaar is het Oogstfeest uitgegroeid naar een evenement waar heden en verleden hand in hand gaan. Oude kameraden ontmoeten elkaar en een spontane dorpsreünie ontstaat. Daarnaast maakt de jeugd kennis met de technieken en gebruiken van vroeger en beleven zij spelenderwijs een stuk geschiedenis. Het thema is niet voor niets al jaren: "Oude tijden herleven"!' Dat zegt de webstek oogstfeestzevenhuizen.nl over het gebeuren met vast weer meer dan 30.000 bezoekers. Anders dan in 2009 is het nu zonder politieke fusiekramerij (met als oogst een magere opkomst bij de verkiezingen). Op de bijna 1 kilometer lange Dorpsstraat komt men vooral veel marktkraamhouders tegen die figuurlijk met hun waren willen 'oogsten'. Bij de Hervormde dorpskerk is er ook weer een rommelmarkt, al vindt opslaan en sorteren niet meer plaats bij de boerderij met de passende naam 'Nieuw Land Kanaän'.
Niets dan lof, maar er wordt dankzij Nesselande en meer veranderingen in letterlijke zin in Zevenhuizen wel minder geoogst dan 25 jaar geleden. Die trend gaat door. 'Een weidse polder met akker- en tuinbouwbedrijven verandert in een waterberging en recreatiegebied met een internationale wedstrijdbaan. Een uniek project!', aldus de Zuidplas-gemeentegids 2010 over de Eendragtspolder. Uitroeptekens staan er niet veel in deze gids. Wanneer precies wel is een onderzoek waard, maar dit terugdringen van de akkerbouw en van agrarische oogsten is kennelijk een politiek-bestuurlijk ideaal van Zuidplas. Maatschappelijk verzet, zoals bij de Zeeuwse Hedwigepolder, ontbreekt en intussen kan er meestal wel graan uit Rusland worden ingevoerd…. Een terugblik past. In juli zijn in deze rubriek smederijen van Visser in Zevenhuizen en Nieuwerkerk aan de orde geweest. Vanaf circa 1920 had Piet Visser en hadden later diens zonen en kleinzonen als nevenzaak een loondorschbedrijf. (Met 'ch', zoals het ook staat op de oude rode Amerikaanse Hart-Parr tractor 18-36 die elk jaar bij Dorpsstraat 167 aan de weg prijkt.) Fred Visser stopte er in 1971 mee. (Inderdaad, vóór het eerste Oogstfeest....) Het was een bedrijf met andere mensen dan in de smederij en op het maximum wel met vier dorsstellen. Die werkten van juli tot februari en moesten daarna nodig worden gerepareerd. Wie zich over die maanden verbaast: thuisdorsen in de winter vanuit de bergen was tot in de jaren zestig gebruikelijk. Bijgaande oude foto nam Bram Veerman al op in zijn boekje 'Zevenhuizen in oude ansichten' van 1972. Zijn onderschrift klopt qua namen nog steeds: 'Het dorsbedrijf van Visser. De oude Piet Visser op de Lanz-Wery. U ziet verder Hannes Pruysen en Jan, Jo en Simon Visser.' Piet Visser (Middelie 1879-Zevenhuizen 1971) werd kennelijk al jong aangeduid als 'de oude'. Vergeleken bij zijn kleinzoons klopt het wel…. Aangezien de vernieuwers in oogsttechnologie Lanz en Wery uit Zweibrücken (D) in 1916 fuseerden is de foto zeker van nadien.
Beperken we het nu met foto's tot de familie Visser, er is in Zevenhuizen meer. Aan de Knibbelweg heeft A. de Vos ook mooie landbouwmachines, maar hij haalde daar deze zomer het Reformatorisch Dagblad al mee. ("Veel van dit spul gaat naar het oud ijzer. Zonde!") De schrijver in dat blad verwonderde zich niet zozeer over de eggen op het erf, maar wel over een hekelmachine, de voorloper van de dorsmachine om het koren te dorsen. "Aan beide kanten staat een man te draaien aan het wiel. Daardoor gaat een trommel met 800 toeren per minuut in het rond. Een derde man schuift een schoof koren in de trommel en het graan is zo gedorst." Volgens De Vos wordt dit soort machines in Engeland nog steeds gebruikt, omdat de strohalmen heel blijven. Met de halmen bedekken de Engelsen hun strodaken namelijk.
Feest was het trouwens weleer niet altijd met de oogst, al hielden de kerken wel altijd hun jaarlijkse dankdagen. 'De tarwe-oogst voorzoover ze nog niet binnen was, is geheel vernield', zo schreef de krant De Gorcumer van 13 augustus 1938 over Zevenhuizen ZH. 'Hagelsteenen ter grootte van duiveneieren sloegen met hevige kracht tegen de huizen. Honderden ruiten werden vernield, waaronder zware vensterruiten. De Dorpsstraat werd herschapen in een stroom, waarop groote stukken ijs dreven. Over een afstand van 50 M. telden wij in de Dorpsstraat 45 gebroken ruiten. Na de hagelbui volgde een onweersbui met veel bliksem en donderslagen', aldus hetzelfde stukje.
Verschenen n de rubriek Toen & Nu in: Het Kanaal 1-9-2010
