Johannahoeve in Nesselande: weleer Willemshoeve
Op 18 en 19 juni is er in Rotterdam weer de activiteit 'Verborgen tuinen'. Bram en Hansje Huibers bewonen al 25 jaar de voormalige boerderij met nu aan weerszijden van het engelenraam de naam Johannahoeve. De naam is niet ouder : de boerderij werd vernoemd naar Hansje (Johanna). Hun adres Wollefoppenpad 2 is vrij nieuw en men had eerder een nummer van de Wollefoppenweg. Met behoud van een boomgaard lieten ze hun grote tuinpark ontwerpen door landschapsarchitect Arend Jan van der Horst. Ze deden in juni 2009 voor het eerst (en nu voor het laatst) mee aan Verborgen Tuinen, een initiatief van Arboretum Trompenburg, zie www.verborgentuinen.nl.
'De eeuwenoude boerderijen in de Waarden zijn woonboerderijen geworden, vaak bewoond door stedelingen die als vreemdelingen in het oude landschap wonen, los van de oude verhalen en tradities. Is dit lot niet elk dorp of streek in de verstedelijkte randstad overkomen?' Dat stond in het laatste nummer van het tijdschrift Het Dorp Waddinxveen over een lezing over de schrijver Herman de Man. Het klopt deels, tradities moeten voor de vele pachtboerderijen van weleer ook niet worden overschat, maar geldt wat de liefhebberij in de verhalen betreft nièt voor Hansje Huibers. Dat was zeker niet zo toen ze in april de buren van Wollefoppenweg en Rottekade uitnodigde voor het eeuwfeest van de hoeve. Eén oude foto sierde zelfs een taart.
De boerderij werd in haar Zevenhuizense agrarische verleden benut door de boerenfamilies Van Erkel en Van Vliet. De eerste steen werd gelegd op 9 april 1911 door de 10-jarige M. van Erkel. (Goed dat die steen er is: van Zevenhuizen mankeren de bouwvergunningen van voor 1924! Er was weinig te checken dus.) De steen was voor het eeuwfeest met houtskool weer goed leesbaar gemaakt. Het moet met de uit Nieuwerkerk afkomstige Van Erkels maar tobben zijn geweest. De Ouderkerkers Jan van Vliet (1885) en Jannigje de Jong (1887-1921) trouwden daar aan de overkant in 1915 en gingen rond 1920 boeren op deze hoeve met maar 12 hectare land. Willem was toen vier jaar en snel half-wees. Hij was verder liever timmerman geworden, maar pa vroeg het veehouderschap. Hij ging wel als hóbby timmeren! Willem en zijn vrouw Corrie Luijt benutten lang en zoals meer boeren in de droogmakerijen een brongasketel. De Nieuwerkerkse veearts Job Ham verloste er nog koeien, maar daarna verbouwde een nieuwe eigenaar, de familie De Oude, het pand tot woonboerderij. De naam veranderde en het pannendak werd historiserend een rieten dak vol kapellen. In 1986 kwam de toen Nieuwerkerkse Marskramer-familie Huibers er wonen en werd de Oude Hoeve de Johannahoeve.
De boerderij in de Eendragtspolder had een uitpad over de Huismanskade en over het erf van de boerderij van de familie Kerseboom daar. Na jaren kreeg Van Vliet toestemming van het polderbestuur om de kade over te steken en zelf een uitrit te maken naar de Wollefoppenweg. Van Vliet wilde echter zijn bestaande recht over het erf van Kerseboom niet prijsgeven door verjaring. Daarom wandelde hij ieder jaar eenmaal over de kade, meldde zich bij de familie Kerseboom en ging dan weer terug.
De landscheiding tussen de Wollefoppenpolder en de Swanlasche Polder werd al voor 1600 de Huismanskade genoemd. Dat was te danken aan Adriaan Dirckz. Huysman, een achternaam van ver voor Napoleon, die zoiets betekende als 'vrije boer'. Rond 1550 was hij ambachtsbewaarder en begin 1572 moet hij zijn overleden, uit twee huwelijken heel wat kinderen nalatend. De kade tussen de Eendragtspolder en de Prins Alexanderpolder (1874) werd ook Huismanskade genoemd, tot op waterstaatkundige kaarten toe. Hoewel de kade intussen zelfs van een fietspad is voorzien werd deze toch noch in Zevenhuizen noch in Rotterdam een echte straatnaam.
B&w van Rotterdam besloten op 29 januari 2009 om een pad aan de noordoever van de Zevenhuizerplas, evenwijdig aan de Middelweg, het Adriaan Huysmanpad te noemen. Het was een voorstel uit 2008 van wethouder Lucas Bolsius, sinds 2010 Amersfoorts burgemeester. De motivatie op www.gemeentearchief.rotterdam.nl en in het Rotterdams Jaarboekje 2010:'Genoemd naar Adriaan Dircksz Huysman. Ambachtsbewaarder in de 16e eeuw in Zevenhuizen' . Ook in Rotterdam bestaat er een kloof tussen wat B&W besluiten en wat Gemeentewerken er wanneer van maakt: er kwam nog niet één straatnaambordje, al prijkt de naam al wel op kaarten…. Dit vernoemen en zo toelichten zal te danken zijn aan de publicatie 'De Huismanskade' van W. Paul in het Verleden Tijdschrift 42 uit 1995. (Het verhaal van dat uitpad staat daar ook in en wel op basis van wat Jac. Bos aan Wouter Paul vertelde.) Tot slot past na de kritiek op de snelheid van Gemeentewerken Rotterdam ook een kanttekening bij de bestuurskracht van Zevenhuizen-Moerkapelle en Zuidplas. Vanwege het verloop van de gemeentegrens door de Zevenhuizerplas ligt het bedoelde pad deels ook in wat nu Zuidplas is. Dat stuk pad kreeg nog niet eens een naam. Het lijkt het meest logisch om dat ook het Adriaan Huysmanpad te noemen en dat met een heus bordje aan te geven. Er is trouwens een grenswijziging in procedure, waardoor het beheer van het Rotterdamse onbebouwde pad toch al op de ruggen van het kleinere aantal belastingbetalers van Zuidplas komt….
De Zevenhuizense raad besloot verder in 1978 om een weg beoosten de toenmalige Zevenhuizerplas, tussen de Middelweg en de Wollefoppenweg, de naam Huysmansweg te geven. Die weg is dankzij verder graven helemaal niet meer te vinden!
Verschenen in de rubriek Toen & Nu in: Het Kanaal 8 juni 2011
