Advertentie van 100 jaar geleden
Verzamelaars komen wijlen Jan Ales uit Zevenhuizen nog steeds tegen als uitgever van ansichtkaarten. Voorop linksonder op zijn kaarten prijkt dan zijn naam: niks geen voorletters, maar gewoon Jan Ales. Zo was het ook zo op zijn winkel aan de Dorpsstraat: Jan Ales, Kruideniers- en grutterswaren. Natuurlijk zette hij ook zijn eigen zaak pontificaal op een ansichtkaart. A. Veerman schreef in 1972 'Zevenhuizen in oude ansichten' en nam als nummer 21 een kaart van de zaak op. Pal onder de kroonlijst prijkt een enorme emaille reclamebord van Sunligt Zeep, maar deze keer wordt voor andere producten aandacht gevraagd.
In 1905 kwam Jan Ales in Rijnbode-advertenties ook voor als depothouder van flessen 'Bloedmiddel' voor zieke varkens. In 1909 en 1910 adverteerde hij in die krant met abdijsiroop van Klooster Sancta Paulo van f 3,50 per flacon van 1000 gram. Het centraal depot daarvan, L.I. Akker te Rotterdam, wordt ook genoemd, maar hij is de enige (weder)verkoper in de wervende tekst. In de advertenties in beide kranten roemt de weduwe mej. G. Brouwer uit Moerkapelle de zegenrijke werking van de siroop, maar in 1909 staat haar naar een foto gemaakte portret er zelfs bij. Zo'n afbeelding van een consument lijkt uniek en je kunt je afvragen wat 'men' er in Moerkapelle van vond. 'Als gij influenza gehad hebt, pas dan op!' is de kop van de griep-advertentie, ogend als een redactioneel stukje (advertorial, zou men nu zeggen). De tekst van honderd jaar geleden is niet mis. Eerst werd de ellende geschetst en de vraag is of dat medisch wel klopt. Influenzalijders zouden later àllen de een of andere kwaal krijgen. "De een krijgt astma, een ander pleuris of een borstziekte, weer anderen krijgen tering en worden daardoor vroegtijdig ten grave gesleept." De verlossing was er zonder voorbehoud: "De abdijsiroop kan en moet U genezen, want het is het werkzaamste geneesmiddel dat ooit is vervaardigd." Mejuffrouw de weduwe G. Brouwer uit Moerkapelle was beter nadat ze twee flessen siroop had gekocht bij Jan Ales te Zevenhuizen! Zou de medewerking aan de advertentie alleen uit dankbaarheid zijn geweest? En zouden latere verwanten het nog weten?
Cornelia van Rijs was de eigen naam van de weduwe van Gijsbert Brouwer. Zij trouwden in 1872 in hun Zevenhuizen. De man overleed in 1897 in Moerkapelle, waar ze inmiddels woonden.
Gezien de hoge verwachtingen van de abdijsiroop was het spannend om na te gaan hoe het met haar en met Ales verder verliep. Het bleek de tragiek of de ironie van de geschiedenis ten top…. 23 januari 1910 was de datum van de tweede abdijsiroop-advertentie. Op 3 maart 1910 al overleed in Den Haag Jan Ales, geboren te Stompwijk, 41 jaar oud, gehuwd met Mina Post en winkelier in koloniale waren in Zevenhuizen. Zijn toen in Den Haag wonende ouders leefden nog. En op nieuwe ansichten kwam Wed. J. Ales te staan (en nadien de naam van zoon A.G. Ales).
Het volgende jaar al gaven Arie van Rijs, broer en zadelmaker, en veldwachter Jan de Koster aan dat op 26 februari 1911 te Zevenhuizen was overleden Cornelia van Rijs, 66 jaar, winkelierster aldaar en weduwe van Gijsbertus Brouwer. Ook dat was nog maar net een jaar na de tweede advertentie (en kennelijk een verhuizing).
Niet nagegaan is in welke kranten Jan Ales nog meer adverteerde, maar zijn reclame in De Rijnbode, de voorloper van Rijn en Gouwe, uit Alphen is al niet van naast de deur!
Wie zelf in Alphense kranten van voor 1947 wil zoeken kan dat tegenwoordig doen op de webstek www.groenehartarchieven.nl.
Verschenen in de rubriek Toen & Nu in: Het Kanaal, 01-04-2009
