Schoot aan het einde van de achttiende eeuw volgens Van Ollefen en Brouwer

Lieve van Ollefen werd geboren in Amsterdam op 13 oktober 1749. Van Ollefen was een bekend broodschrijver die veel geschreven heeft in opdracht van uitgevers en boekverkopers. Hierdoor heeft hij een zeer uiteenlopende productie gehad. Zo schreef hij als poëzie bijvoorbeeld het in 1784 verschenen De wereld is geen tranendal in vier zangen. Daarin werd betoogd dat een vroom christen op aarde veel genieten mag. De Synode van Amsterdam veroordeelde het stuk als "hoogst schandelijk". Hij schreef werken met een pedagogische bedoeling en vervaardigde stukken voor het toneel, soms met een politieke strekking, zoals Het revolutionaire huishouden, in mei 1798 toen hij gevangen zat. Het handelde over de emancipatie der vrouw. Zijn bekendste werk is het met R. Bakker uitgegeven De Nederlandsche stad- en dorpbeschrijver. Hoe de werkverdeling tussen Bakker en Van Ollefen is geweest, is niet duidelijk.

Van Van Ollefen wordt gezegd dat hij een veelzijdig man was, maar iemand "bij wie de diepte gewoonlijk in de breedte verloren ging". Hij overleed in het werkhuis in zijn geboorteplaats op 16 juni 1816.

De Nederlandsche stad- en dorpbeschrijver verscheen tussen 1791 en 1811. Het werd uitgegeven door H.A. Banse in de Stilsteeg in Amsterdam. Het werk bestaat uit verschillende delen. Deel VIII beschrijft de dorpen in Rijnland. Het titelblad van dit deel vermeldt als auteur alleen Rs. Bakker. Een heruitgave van het werk verscheen in 1976 bij de Europese Bibliotheek in Zaltbommel.

De bekende ovale gravures voor De Nederlandsche stad- en dorpbeschrijver  werden gemaakt door Anna Catharina Brouwer. Van haar is weinig bekend. Waarschijnlijk was zij een dochter van Cornelis Brouwer, die in Amsterdam plaatsnijder was. Hij graveerde boekillustraties, portretten en historieprenten. Anna Brouwer maakte de gravures in de periode 1793-1801. De gedichtjes onder de gravures zijn waarschijnlijk van de hand van Van Ollefen.

Bron: Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek II (Leiden 1912) 257, 259; en VIII (Leiden 1930) 1236.

Anna Brouwer heeft met haar graveerpen de achttiende-eeuwse werkelijkheid nauwkeurig weergegeven. Datzelfde geldt waarschijnlijk voor de door Van Ollefen gemaakte beschrijvingen van de situatie van dat moment in de dorpen. Dit kan niet altijd gezegd worden van de historische gegevens die in de beschrijvingen zijn opgenomen. Voor een meer correcte historisch beschrijving is het daarom nodig ook andere bronnen te raadplegen.

In onderstaande transcriptie is de oorspronkelijke stijl ongewijzigd. Opmerkingen over het geschrevene zijn tussen haakjes met een n.b. opgenomen.

 

DE HOOGE HEERLIJKHEID VAN SCHOOT

Legd op een hoek of punt aan de Hooge Heerlykheid van Vrye Hoeve, belend ten Noorden aan Nieuwveen, ten Noordoosten aan Zeevenhoven, ten Oosten aan Nieuwkoop, ten Zuyden aan Korteraar en ten Westen aan Langeraar.

Den Oorsprong des Naams vind men nergens aangetekend.

De Grootte staat by van Leeuwen Constume van Rhynland op 481 Morgen bepaalt, ons oude Manuscript heeft 477 Morgen 425 Roeden, de betaaling aan Verponding daar voor was een somma van 539 Ponden, 9 Schellingen en 12 Deniers, den Tegenwoordigen Staat heeft 10 Roeden minder. In den Jaare 1632 vond men voor deze Heerlykheid nog 77 Huizen aangeteekend, dat dezelve zyn zedert geheel weg genoomen, in de Polder verveent geworden. Dykgraaf en Heemraaden van Rhynland hebben om de Polderlasten te vinden deeze geheele Polder voor de Visscherye aangeslagen, dewelk verhuurd word, gelyk meede de Riet-akkers die ze jaarlyks doen snyden en het Riet daarvan verkopen.

By Octrooy van de Staaten van Holland van dato 27 October 1708 werd Schoot van alle de Verpondingen vrygesteld. Zo wanneer hier eenige Burgers woonen, behooren dezelve kerkelyk op Langeraar.

Deeze Hooge Heerlykheid wordt thans in Eigendom bezeeten door Vrouwe J. van den Boetzelaar, aan wiens geslagt het reeds zedert veele Jaaren heeft behoort, voerende deeze Vrouw den Tytel van Vry Vrouwe van Schoot. Over de Hooge Jurisdictie is een Bailluw aangesteld, gelyk mede een Schout civiel over het Ambagt, nevens een Secretaris en verdere Regeeringsleeden, dewelke op Langeraar gewoonlyk hunne Vergadering houden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Reactie plaatsen




bijlage of video toevoegen





Houd mij op de hoogte van reacties op mijn inzending

Ik ga akkoord met de voorwaarden

* Verplicht invullen

Zoeken

Plaats

Steden en dorpen

Terug naar

Steden en dorpen

Houtzaagmolens ZwammerdamHaastrechtse molenRembrandt, Geertje en GoudaVeerdienst Schoonhoven-Gelkenes