Moordrecht
Moordrecht is een dorp aan de Hollandsche IJssel, gelegen tussen Nieuwerkerk en Gouda. In 2006 telde de gemeente Moordrecht ruim 8000 inwoners.
De oudste stukken uit het oud-archief Moordrecht, in beheer van het Streekarchief Midden-Holland, dateren van de veertiende eeuw. De oudste vermelding van het dorp zou voorkomen op een niet bewaarde akte uit 1248 over de tol van Moordrecht. Het grondgebied van de ambachtsheerlijkheid van Moordrecht strekte zich in die tijd uit vanaf de Gouwe tot aan Kralingen. Omstreeks 1350 viel het gebied in drie afzonderlijke ambachten uiteen. De grafelijkheidstol aan de IJssel was toen al verplaatst van Moordrecht naar Gouda.
Moordrecht wordt ook wel 'Moerdrecht' of 'Moordt' genoemd. De naam zou verwijzen naar de onthoofding van Johannes de Doper of afgeleid zijn van een zegel van kerk van Moordrecht. Op dit zegel is een bijbellezende maagd afgebeeld die, ondanks de directe aanwezigheid van drie moordenaars, standvastig verder leest. De spreuk hierbij is: 'veilig onder de moordenaars'. Een geografische oorsprong van de naam ligt echter meer voor de hand. Drecht is de benaming voor een doorwaadbare plaats en moor verwijst naar het veenachtige gebied (moeras): Moordrecht dus.
Het dorp heeft te maken gehad met de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Aan het einde van de vijftiende eeuw vond een bloedige veldslag plaats nabij Moordrecht waarbij de Hoeken, onder leiding van Frans van Brederode, door de Kabeljauwen werden verslagen. Aan beide zijden sneuvelden en verdronken honderden slachtoffers. Het zou overigens niet de laatste schermutseling bij het dorp zijn, want ook tijdens de Tachtigjarige oorlog vonden de nodige gevechten plaats en brandde zelfs de kerk af. De diensten van de hervormde kerk vonden daarom lange tijd plaats in een houten gebouw. In 1657 werd begonnen met de bouw van een nieuwe kerk.
De inwoners van Moordrecht haalden hun bron van inkomsten onder meer uit steenbakkerijen, touwslagerijen, lijndraaierijen, de hennephandel en het turfsteken. Begin twintigste eeuw vestigde de Koninklijke Vereenigde Tapijtfabrieken (KVT) zich in Moordrecht. Veel inwoners werkten bij dit bedrijf en de fabriek drukte haar stempel op het Moordrechtse leven. In de jaren zestig vestigde een grote groep Molukkers zich in Moordrecht.
De gemeente Moordrecht ging in 2010 op in de gemeente Zuidplas.
Archieven:
- Archief van het dorpsbestuur (gemeentebestuur), (1340) ca. 1600-1813, archiefcode 18.
- Secretarie-archief, 1813-1900, archiefcode 22.
- Secretarie-archief 1901-1941, archiefcode 23.
- Secretarie-archief 1942-1976, archiefcode 174.
Literatuur:
- J.H.G. de Graaf, Moordrecht in touw, 's Gravenhage, 1970.
- "Moerdregt", tijdschrift van de Historische Vereniging Moordrecht, 1994 - heden.
- P. Vink, Kerkgeschiedenis van Moordrecht , Moordrecht, 2007.
- P.Joh. Zonruiter; tekeningen van Aad de Wit , In Holland staat een huis : de geschiedenis van de Drost-IJserman Stichting te Moordrecht 1874 - 1974, Alphen aan den rijn, 1974.
Websites:
