Bergambacht
Het oorspronkelijke dorp Bergambacht was gesticht op een zandheuvel die boven het omringende veenpakket uitstak. Aan deze hoge ligging dankte het zijn naam. In de Krimpenerwaard komen diverse van dergelijke heuvels of "donken" voor. De grootschalige ontginning van de Krimpenerwaard begon in de 11e eeuw en vond aanvankelijk voornamelijk plaats vanaf de rivieroevers. De ontwikkeling van de gebieden meer landinwaarts kwam pas een eeuw later opgang. Vermoedelijk dateert de stichting van Bergambacht ook uit die tijd. Het bestaan van de plaatselijke kapel of kerk wordt het eerst vermeld in de 13e eeuw. Dit bouwwerk werd in 1512 door de Gelderse troepen verwoest. Ook het grootste deel van het dorp werd toen in de as gelegd. Het dorp werd snel herbouwd en ook verrees er spoedig een nieuw kerkgebouw.
Nabij het dorp stond van oudsher een versterkt huis dat net als
het dorp op een zandbult was gelegen. Dit gebouw met bijbehorende
landerijen vormde de heerlijkheid 's-Heeraartsberg. Het "kasteel"
werd in de 17e eeuw door nieuw statig huis vervangen dat begin 20e
eeuw is gesloopt.
Landbouw en veeteelt waren door de eeuwen heen de belangrijkste
middelen van bestaan waarbij vanaf de 16e eeuw een bijzondere
plaats was weggelegd voor de hennepteelt.
In 1857 werd de gemeente Zuidbroek, dat in het begin van de 19e
eeuw nog even bij Berkenwoude was gevoegd, opgenomen binnen de
toenmalige gemeente Bergambacht.
De gemeente Bergambacht is in 1985 met de gemeenten Ammerstol en
Berkenwoude samengevoegd tot de nieuwe gemeente Bergambacht.
Ammerstol had al in de 19e eeuw een korte tijd deel uit gemaakt van
het dorp Bergambacht. De huidige gemeente Bergambacht heeft een
oppervlakte van 3.818 ha. en telde op 1 januari 2006 9.399
inwoners.
Archieven:
- Archief van schout en gezworenen, later municipaliteit en gemeentebestuur van 's-Heeraartsberg en Bergambacht (z.g. oud-archief), 1453-1811. Archiefcode 728.
- Secretarie-archief, 1811 - 1939.. Archiefcode 729.
- Secretarie-archief, 1940 - 1984. Archiefcode 730.
- Archiefstukken van de heren van Bergambacht, 's-Heeraartsberg en Ammerstol, 1512-1904. Archiefcode 732.
Literatuur:
- C.L. van Groningen, De Krimpenerwaard / De Nederlandse monumenten van geschiedenis en kunst, 1995.
Websites:
- Gemeente Bergambacht
- Meer afbeeldingen op deze website
