Achttienhoven in de negentiende eeuw volgens Van der Aa en volgens Kuyper
Het Aardrijkskundig Woordenboek van A.J. van der Aa en
de kaart van J. Kuyper geven samen een beeld van Achttienhoven
halverwege de negentiende eeuw. Het door Kuyper getekende gedeelte
van dat beeld geeft de negentiende eeuwse werkelijke situatie weer.
Voor sommige gemeenten geldt zelfs dat de grenzen sinds die tijd
vrijwel ongewijzigd zijn gebleven.
De beschrijving die Van der Aa geeft van de negentiende-eeuwse
situatie kunnen we eveneens beschouwen als correct. Dan kan niet
altijd gezegd worden van de historische gegevens die in de
beschrijvingen zijn opgenomen. De tekst moet daarom worden
beschouwd als de interpretatie van de negentiende-eeuwse
amateur-historicus. Voor een juist historisch overzicht is het
nodig ook andere bronnen te raadplegen.
Klik
hier voor nadere informatie over Van der Aa en Kuyper.
De tekst is, met aanpassing van de spelling, zoveel mogelijk in de
oorspronkelijke stijl overgenomen. Een enkele fout in de tekst is
stilzwijgend verbeterd. Aanvullingen en opmerkingen zijn tussen
haakjes met een n.b. opgenomen.
ACHTTIENHOVEN, gemeente in het Land en Groot Waterschap van
Woerden, provincie Zuid-Holland, arrondissement Leiden, kanton
Woerden, grenzend noord aan Nieuwkoop en Noorden en aan Wilnis,
provincie Utrecht, west aan Nieuwkoop, zuid aan Zegveld, provincie
Utrecht en oost aan Wilnis en Kamerik Houtdijken, provincie
Utrecht. Het is een heerlijkheid thans in eigendom bezeten wordende
door mevrouw de weduwe A. Cats geboren van Loon te Woerden. Zij is
426 bunder, 10 vierkante roeden, 49 vierkante ellen groot en bevat
een bevolking van ongeveer 140 inwoners, die in veenderij en
landbouw hun bestaan vinden, en kerkelijk onder Noorden
behoren.
Behalve het bebouwde gedeelte van de gemeente ligt daarin nog een
gedeelte land, bekend onder de naam Den Haek, waarin een hofstede
is gelegen, de Vrije Haek geheten, welke voor 1794, door de
regering van Oude Wetering of het ambacht van Alkemade
geadministreerd werd en een streek land De Bosch, met een
schijnlijk Achtienhoven-en-de-Bosch, genaamd wordt.
In het bebouwde gedeelte, 61/2 uur west van Leiden, 2 uur noord van
Woerden, 1/2 uur zuid van Noorden, op de grenzen der provincie
Utrecht, ligt een sluis, behorende aan de stad Woerden en daardoor
genaamd het Woerdense Verlaat. Deze gemeente heeft geen
afzonderlijk wapen.
Literatuur:
- A.J. van der Aa, Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden 1 (Gorinchem 1839) 49-50.
