Korenmolen ‘Windlust’ te Kortenoord
Korenmolen "Windlust" heeft een ronde enigszins getailleerde, in ijsselsteen opgetrokken 18e-eeuwse molenromp op het buitendijkse adres Kortenoord 3. Het is nu een stellingmolen met rondboog-entree op de verdieping en rondboogvensters. ' Toen de rijke meester-bakker Alexander Coenraad Pinkse in 1878 de molen aan de molenaar Maarten Vente verkocht was de naam van de molen nog "De Hoop".
Tot 1930 liet molenaar Gerrit van Waasbergen de wieken draaien zoals zijn vader Willem dat eerder deed. De molen raakte rond dat jaar als zodanig buiten gebruik. De in 1946 opgerichte NV Vereenigd Graan-, Maal- en Mengvoederbedrijf werd de nieuwe eigenaar en gaf in dat jaar een folder uit: "De Nieuwerkerksche molen werkt weer". Het lijkt mede gezien het vervolg onjuist om daaruit de conclusie te trekken dat weer van windenergie gebruik werd gemaakt. De molen werd in 1952 ontwiekt. De roeden (halve wiekenkruizen) gingen naar de watermolen van de Vervoornepolder in Werkendam. Een in 2005 'gestreken' ooit Nieuwerkerkse roede prijkt daar sindsdien in het gras voor de molen.
In 1999 besloot de staatssecretaris van OCW om de korenmolen Windlust aan te wijzen als beschermd rijksmonument. Van 1999 tot 2005 is hij gerestaureerd en gereconstrueerd door de Stichting Molen Kortenoord. Hij is daarbij iets van de - steeds opgehoogde - dijk af geplaatst, zelf ook verhoogd en weer van wieken voorzien.
De huidige ronde stenen korenmolen had een standerdmolen als voorganger. Margrite, gravin van der Marck, vrouwe van Naeldwijck en Nieuwerkerk, etc. oorkondde op 17 mei 1568 dat zij Jacob Corneliszoon Groen toestemming had gegeven om een korenmolen op te richten in het ambacht van Nieuwerkerk tegen betaling van twee goede, vette capoenen voor het recht van wind. Uit Schielandse vergunningen vanaf 1586 blijkt dat deze molen inderdaad buitendijks op Kortenoord stond.
Auteur: A.M. den Boer
Literatuur:
- Adri den Boer, De weg naar het ontwieken van de korenmolen op Kortenoord, in: De Schatkamer 13 (1999), 67-74
- Dick Groenendal, De missie is volbracht, Nieuwerkerk aan den IJssel 2006
- H. van Leysen, Schielands vergunningen voor korenmolens op Kortenoord, in: De Schatkamer 13 (1999), 65-66
- Jaap Reijm e.a., De korenmolen op Kortenoord, Nieuwerkerk aan den IJssel 1741-2005, Nieuwerkerk aan den IJssel 2005
- E.F.T. Vink en N.H. Jurgens, Molen Kortenoord te Nieuwerkerk aan den IJssel, Amsterdam 2002 (verslag bouwhistorisch onderzoek)
