De Hervormde of St. Bartholomeuskerk te Schoonhoven
De vroegste vermelding van een parochiekerk te Schoonhoven dateert uit 1352. Deze kerk is afgebrand en diverse keren ingrijpend verbouwd zodat over de vroegste bouwgeschiedenis weinig bekend is. Waarschijnlijk was het oorspronkelijk een eenbeukige kruiskerk, die in de loop van de 15e en 16e eeuw tot hallenkerk is vergroot.
Met de bouw van de toren is men omstreeks 1450 begonnen. Deze is niet zo hoog geworden als in de bedoeling lag, omdat al in een vroeg stadium ernstige verzakkingen optraden. De oorzaak hiervan is dat men bij de bouw alleen aan de westkant steunberen had gebouwd. Door de vergroting tot hallenkerk in de eerste helft van de 16e eeuw raakte de toren ingebouwd.
Voortdurend bleven van de 17e tot de 19e eeuw bouwmaatregelen noodzakelijk om de door het verzakken van de toren veroorzaakte problemen op te vangen. Daarom werd besloten tot een ingrijpende restauratie, die van 1927 tot 1934 duurde. De restauratie werd uitgevoerd onder toezicht van de Rijksdienst voor Monumentenzorg onder leiding van architect W. Kromhout. Steunberen in het schip moesten de toren opvangen en het transept werd vergroot en verbreed.
Het belangrijkste stuk in het interieur is het voormalige, rijk gebeeldhouwde oxaal (d.i. een houten of stenen wand die het schip scheidt van het koor) uit het midden van de 16e eeuw met de herenbank uit het midden van de 17e eeuw.
Literatuur:
- C.L. van Groningen, De Krimpenerwaard. De Nederlandse Monumenten van geschiedenis en kunst, Zwolle, 1995.
- D. Mentink, Schoonhoven vier eeuwen bezien en beschreven, Alphen aan den Rijn, 1981.
- H.A. van Duinen, Het doksaal van de Grote of St. Bartholomeuskerk te Schoonhoven, Amsterdam, 2004.
Website:
- Hervormde gemeente Schoonhoven biedt veel informatie over de geschiedenis van de kerk.
- Meer afbeeldingen kunt u hier zien.
Reacties
Breng eens een Virtueel bezoek aan de Grote kerk van Schoonhoven.
Op http://www.vrtour.eu/bartholomeuskerk/ vindt u een VRtour door de Bartholomeuskerk.
Met vriendelijke groet,
Harry Anders
Graag wil ik de historie weten van het oude orgel, waarschijnlijk gebouwd door Niehoff 's-Bosch en Arent van Lampeler van Mill omstr. 1550. In het orgelmuseum van Elburg wordt nog een loden orgelpijp getoond, afkomstig van uw kerk. Ook beweert men, dat delen van dit oude orgel zijn verwerkt in het instrument van de St.Laurenskerk van Rotterdam, bij voorb. hartelijk dank !
