Firma H.J. Nederhorst
H.J. (Hendrik Jan) Nederhorst, een opzichter uit Utrecht, vestigde zich in 1871 in Gouda. Op 1 januari 1872 neemt hij onder eigen naam een Gouds timmerbedrijf aan de Turfmarkt 8-12 over. In 1904 werd een opslagterrein aan de Goudkade aangekocht genaamd "de Knip", dat tot centraal punt werd ingericht. Het bleef niet bij bouwen in enge zin. In 1895 vroeg Nederhorst jr de raad tevergeefs een concessie voor een telefoonbedrijf, maar iets later participeerden Nederhorst sr en jr in de NV De Goudsche Telephoonmaatschappij (in 1921 overgenomen door de PTT).
Al snel ontwikkelt Nederhorst zich tot een allround bedrijf dat zich bezighoudt met utiliteitsbouw, weg- en waterbouw en funderingen. Na het overlijden van de oprichter in 1913, wordt het bedrijf voortgezet door zoon Hendrik Jan jr. en in 1914 omgezet in de N.V. tot aanneming van werken v/h H.J. Nederhorst. Het bedrijf heeft een aantal vaste grote opdrachtgevers zoals de Nederlandse Spoorwegen, Nederlandse Kabelfabrieken en Bataafse Petroleum Maatschappij. Op technisch gebied was het bedrijf vooruitstrevend: in 1912 gebruikte het bedrijf de eerste elektrische heimachine in Nederland. In 1939 begon men met "Vibro"palen. Dit was een in Engeland ontwikkeld systeem voor het gebruik van in de grond gevormde heipalen. Na WO II werd dit systeem meer en meer toegepast en ontwikkelt Nederhorst zich zo tot specialist op funderingsgebied. Vanaf de jaren vijftig richt het bedrijf zich ook op het buitenland (West-Afrika en Azië) en worden vele bedrijven aangekocht. Zo ontstaat in 1964 het moederbedrijf Verenigde Bedrijven Nederhorst N.V. (VBN) met in de loop der jaren steeds meer dochterbedrijven. In 1975 moet surséance van betaling worden aangevraagd. Het bouwbedrijf van VBN gaat in 1979 over naar Hollandsche Beton Maatschappij (HBM). In 2002 komt het met de overname van Hollandsche Beton Groep in handen van Koninklijke BAM Groep. De dochtermaatschappijen BAM Civiel, BAM International en BAM Infraconsult zijn nog steeds gevestigd in het Nederhorstgebouw aan de Nederhorststraat te Gouda.
In Gouda en omgeving realiseerde het bedrijf vele bouwwerken: het weeshuis aan de Groeneweg (1877), de Rijks HBS ((1915), huizen aan de Krugerlaan (1907) en het Regentesseplantsoen (1913), winkels van Lijnkamp Kleedingmagazijn (1925), A. Quant (1912), Sigarettenmagazijn J.A. Donker (1918), de showroom van de Firma Hulleman (1928) en fabrieksgebouwen van de Garenspinnerij (1908), de Goudsche Melkinrichting (1899), Sigarenfabriek J.A. Donker (1909) en de Kaarsenfabriek Gouda (1919). Een voorbeeld uit de regio is de Nieuwerkerkse Hervormde pastorie aan de Kerklaan (1878), die intussen al jaren wordt benut als kantoorpand.
Archieven:
- Archief van het aannemingsbedrijf firma H.J. Nederhorst & Zn. te Gouda, 1872-1965 - toegangsnr. 0263.
- Archief van Koninklijke Nederhorst Bouw NV, 1960-1982 - toegangsnr. 0450.
Literatuur:
- Gedenkboek N.V. tot aanneming van werken voorheen H.J. Nederhorst 1872-1932, Gouda, 1932.
- B. de Wit, Op hoop van zaken. De industrialisatie van Gouda 1813-1913, Gouda 2004
- Wijkkrant Nieuwe Park, juni 2009, p. 15-17 (waarbij in de eerste alinea van dit zeer lezenswaardige stuk helaas twee tikfouten staan: 1891 en 1892 moeten zijn resp. 1871 en 1872)
