De Algemene begraafplaats te Schoonhoven, een begraafplaats met rijke historie
In 1816 werd de vesting Schoonhoven opgeheven. Bastions en omwalling werden grotendeels gesloopt. Deze vrijgekomen ruimte vroeg om een nieuwe bestemming, waaronder een park. In 1829 werd op de zuidelijke bastion, het vroegere Orange bolwerk, een begraafplaats aangelegd, de huidige Wal 5-7.
Een eeuw lang bleek de begraafplaats voldoende ruimte te bieden, ondanks verbouwing van muur en hek in 1857. De vergroting en de verbouwing van de doodgraverswoning in november 1929 geeft aan dat er naar uitbreiding werd gestreefd. In maart 1938 vond deze uitbreiding plaats, tussen de bestaande begraafplaats en de zogenaamde "Pop op de dijk". Men dempte het gat met grond van de "bol", waarbij achttien werklozen te werk waren gesteld. Ze werden er dagelijks met het motorbootje heen gebracht. De grond werd door zandschippers vervoerd, die ook werkloos waren. In totaal waren er veertig werklozen bij het werk betrokken. Er was dertigduizend kubieke meter grond gekocht van de heer D.L. Schep.
Het ambt van doodgraver werd vier geslachten lang door de familie Van Dam uitgeoefend. Een van de bekendste was Huig van Dam, die meer dan een halve eeuw die functie vervulde en in die tijd 3528 overledenen een laatste rustplaats bezorgde.
Op het oude gedeelte van onze Algemene begraafplaats zijn veel graven te vinden van (bekende) overleden personen uit Schoonhovens verleden. Te denken valt aan het geslacht Van Nooten. De heer S.E. van Nooten was een vooraanstaand figuur uit de negentiende eeuw. Hij was onder meer uitgever van de Schoonhovensche Courant, ouderling van de Hervormde Gemeente Schoonhoven en vriend van de Haagse hofpredikant Cornelis Eliza van Koetsveld. Hij gaf maar liefst 75 boeken van hem uit! Ook het grafmonument van G.H. Westbroek, hoofd van de MULO-school, is hier nog te vinden. Hij bekleedde meerdere maatschappelijke functies. Zo was hij onder meer directeur van het muziekgezelschap "Apollo" en voorzitter van de Maatschappij "Tot nut van 't algemeen". Onlangs heeft de fractie van SGP/ChristenUnie voorgesteld, te bezien welke graven uit cultuurhistorisch oogpunt bewaard moeten blijven.
Het aantal zerken bedraagt op dit moment 1190 en het aantal begraven personen: 2029. De meest voorkomende namen zijn: de JONG (35x), SCHEP (35x), de GROOT (22x), van den BERG (19x), MEIJER (16x), PLUUT (14x), ROUS (14x), van DAM (13x), RIKKOERT (13x), SCHILT (13x). Ook zijn er vier Nederlandse Oorlogsgraven, met daarbij een groot kruis dient als oorlogsmonument van Schoonhoven. Het monument is een teakhouten kruis van 3.75 meter hoog en 2 meter breed met als opschrift: '1940-1945'. Het kruis is een teken van lijden, strijd en overwinning.
Schoonhoven wil zo spoedig mogelijk de begraafplaats uitbreiden, omdat de ruimte op de huidige locatie aan de Wal vrijwel benut is. Het college van b & w had de werkzaamheden graag gecombineerd met de herinrichting van het gebied 'Buiten de Veerpoort'. Rijkswaterstaat is in ieder geval akkoord met buitendijkse uitbreiding van de algemene begraafplaats in Schoonhoven.
Auteur: drs. H.M. van der Linde
Archieven:
- ac 1012 - Secretariearchief Schoonhoven 1813 - 1933, toegangsnrs. 375, 787, 1301 en 1307
Websites:
