Gemeentepublicaties democratisch erfgoed?
De gemeenten Nieuwerkerk aan den IJssel en Moordrecht brengen hun publicaties naar buiten in Het Kanaal en de gemeente Zevenhuizen-Moerkapelle in Hart van Holland. Wie dacht dat de gemeente Zuidplas van plan was om ter wille van het bereik in beide kranten te gaan publiceren heeft het (voorlopig?) mis. (Vreemd ware dat niet: rijk, provincie en hoogheemraadschap doen dat structureel ook.) In tegenstelling tot (bijvoorbeeld) harmonisatie van de afvalinzameling werd dit al wel geregeld voor de eerste raadsverkiezing en -installatie.
De stuurgroep Fusie besloot om de voorlichtingspublicaties van die nieuwe gemeente met de werknaam Zuidplas alleen te plaatsen in Hart van Holland uit Zevenhuizen. Het stond al voorop de krant van 23 september inclusief een Kanaal-commentaar op die keus. Vervolgens kwamen er meer ingezonden stukken dan over welk ander onderwerp ook. Het Kanaal van 7 oktober versloeg Nieuwerkerks raadsgepraat erover tijdens een vragenhalfuurtje (of was dat langer?). Een vraag daarbij was waarom de 'kaders van de gemeentelijke communicatie' nu niet aan de oude raden waren voorgelegd. Hoe kwam de gemeente Nieuwerkerk aan den IJssel 27 jaar geleden eigenlijk in Het Kanaal terecht en wat was de raadsinvloed daarbij? 'Groot' is het samengevatte antwoord, maar de voorgeschiedenis begint trouwens eerder.
In 1968 kreeg de gemeente Nieuwerkerk aan den IJssel een 'eigen' blaadje De Gemeentegids dankzij de Haagse uitgever Vuga (Vereniging van Uitgevers voor de Gemeente Administratie). Rond 1980 was er weer een eigen blaadje met de wat oubollige titel Hoort zegt het voort. Daarnaast waren er wat advertenties in huis-aan-huisbladen, eerst in De IJssel- en Lekstreek en later in De Havenloods. Het stelde in hoeveelheden weinig voor en er was ook nog geen batterij voorlichtings- of communicatie-ambtenaren (allemaal: net als toen elders in vergelijkbare gemeenten). Hoort zegt het voort verscheen per kwartaal, eerst meebezorgd bij De Havenloods en later apart.
Op 28 augustus 1979 was er een gesprek van Ruud Bijl en Rob Stolk met burgemeester Cor van de Linde en een ambtenaar van Interne Zaken. Hun verzoek was om Hoort zegt het voort op te nemen in hun tweewekelijks blad Het Kanaal, waarvan op 11 september 1979 het eerste nummer zou verschijnen (en Fiet Stolk de naam verzon). Het ambtelijke advies en dus het bestuurlijk besluit was negatief, men hechtte aan het eigen blaadje. Op 4 december 1979, bij de begrotingsbehandeling voor 1980, gingen diverse fractievoorzitters op de nieuwe krant in. SGP-er Dick Bikker vond het fijn een plaatselijke krant te hebben en zei 'Wellicht kunnen in de toekomst ook de gemeentepublikaties in dit blad worden vermeld.' Anneke de Both (PvdA) vond het even fijn en bekende: 'Wij vragen ons nu af of het nu mogelijk is geworden regelmatig een eigen voorlichtingspagina van de gemeente te verzorgen in plaats van de minder geregeld verschijnende Hoort zegt het voort.' Maarten Molenaar (CDA) vroeg het ook: 'Zijn er plannen om dit blad in te voegen in Het Kanaal en zou het kostenbesparend werken?' B&w wilden het definitieve besluit terzake een half jaar opschorten en aan De Havenloods met de gemeentelijke advertenties zou om een betere bezorging in de buitengebieden worden gevraagd. Na dat halfjaar gebeurde er nog niks. In oktober 1980 vond de commissie Algemeen Bestuurlijke Zaken dat het eigen blad Hoort zegt het voort niet voldeed en deze adviseerde te gaan praten met Het Kanaal onder het beding van een wekelijkse editie daarvan. De overgang van een 14-daags blad naar een weekblad zat er nog niet in en Hoort zegt het voort bleef een paar keer per jaar uitkomen. De commissie bleef b&w achter de broek zitten. Over Maarten Molenaar op 27 april 1981 notuleerde de secretaris: 'Naar zijn mening kunnen vrijwel alle publicaties in Het Kanaal geplaatst worden.' PvdA-er Gijs Boegheim vond Het Kanaal meer aanspreken dan De Havenloods. CDA-deskundige Jaap Kalisvaart gaf in overweging om de zogenaamde specials ook onder te brengen in Het Kanaal: 'Op die wijze kan sneller gewerkt worden in de richting van het wekelijks verschijnen van Het Kanaal.' Ook SGP-deskundige Jaap Noordegraaf drong aan op een vaste plaats van Nieuwerkerkse informatie in Het Kanaal. Het werd haast eentonig en burgemeester Cor van de Linde zei als voorzitter alle suggesties te bezien. Snel deed hij dat niet en op 27 oktober 1980 suggereerde SGP-er Bikker weer om bepaalde publicaties in Het Kanaal te zetten. Dat De Havenloods, hier lucht van gekregen hebbend, goedkoper werd, was volgens Anneke de Both (PvdA) mogelijk met een 'lokprijs'. Zij wist dat Het Kanaal beter werd gelezen dan De Havenloods, De IJssel- en Lekstreek en Hoort zegt het voort, en om gelezen worden gíng het. VVD-er H.A.J. Roffel vond ook dat men primair niet op de prijs moest letten, maar op wat er gelezen werd, Het Kanaal dus. Kees Roos deed eenzelfde duit in het zakje: Het Kanaal werd beter gelezen dan Hoort zegt het voort. Nu zei Dick Bikker (SGP) dat bij de keus voor Het Kanaal dit blad waarschijnlijk wekelijks kon uitkomen. Voorzitter Cor van de Linde kreeg er de kriebels kennelijk van en zei '…dat de duidelijke voorkeur van de commissie de onderhandelingspositie van de gemeente verzwakt'…. Hij verwachtte een prijsconcessie bij de complete voorlichting en zou dan opnieuw in de commissie komen. Schot zat er nog steeds niet in.
Op 15 december 1981 behandelde de gemeenteraad de begroting voor 1982. Maarten Molenaar (CDA) mocht namens alle fracties meedelen dat er geen Algemene Beschouwingen werden gehouden, omdat er nog steeds niets bekend was over extra geld 'ex artikel 12 van de Financiële Verhoudingswet'. De dunne notulen behandelden wel wat opmerkingen bij de begroting. Bij de post 'bevordering van de burgerzin' vroeg Molenaar hoe het stond met het heldere advies dat door de commissie was gegeven ten aanzien van het plaatsen van de gemeentelijke informatie in Het Kanaal. Wethouder Jan Kruit (VVD) antwoordde dat het college naar aanleiding van dat advies nog geen besluit had genomen, maar dit op korte termijn wel zou doen. Begin februari 1982 stond de eerste voorlichting in Het Kanaal. De gekozen raad had na twee jaar eindelijk zijn zin.
Verschenen in de rubriek Toen & Nu in: Het Kanaal, 14-10-2009
