Verweesd schilderwerk uit 't Ambachtshuis
'In de Franse tijd behoorden de meeste bestuurders van ons dorp (toen nog het ambacht genoemd) tot de patriotten. De kastelein van het oude rechthuis (tevens een herberg) behoorde tot de Oranje-aanhangers en vermoedelijk werd daarom in 1796 besloten een nieuw gebouw te stichten. Het heeft nog geen 30 jaar dienst gedaan als gemeentehuis, waarna het opslagplaats werd, onder andere voor de brandweer. Ongeveer 50 jaar geleden was er een museum en tegenwoordig maakt de Historische Vereniging gebruik van de bovenste verdieping.' Dat schreef Panc Vink in 2008 nog onder een ansichtkaart met Dorpsstraat 60 in het boekje 'Een wandeling door het oude dorp van Moordrecht'. Die museumperiode van ongeveer 50 jaar geleden was trouwens van 1957-1979. De Historische Vereniging moet nu het door de gemeente verkochte pand vóór 1 juli verlaten. Haar roerende goederen werden op 19 juni vast verhuisd naar de zolder van het Weeshuis. In lagere verdiepingen van dat pand prijkt ook al historisch materiaal van de vereniging, in bruikleen gegeven aan de gemeente Moordrecht (met Zuidplas als rechtsopvolger). Onzeker is of de droom om daar met Open Monumentendag bezoekers te ontvangen uitkomt. Het zou wel mooi zijn en er werd eerder op gerekend op basis van niets minder dan de keus van de Moordrechtse raad in 2009, vergaderend in dat Weeshuis. Op 29 juni blijkt of de raad van Zuidplas zich daar nog wat van aantrekt. (Terzijde: die bordjes op en om het Weeshuispand met 'gemeentehuis' er op zijn toch ook wel aan verandering toe.)
Op 20 januari 2010 is in deze rubriek als schilderwerk de pendant van een schout van Moordrecht met dame al behandeld. Ze zijn intussen ingepakt (en dat gebeurt met bestuurders wel meer). Er is nu aanleiding om zowel twee andere ingepakte en verhuisde schilderstukken af te beelden als een met het pand verkocht schoorsteenstuk. De eerste twee werken zijn jong vergeleken bij het derde, achtergebleven stuk. De ongesigneerde aquarel van het Weeshuis dateert van 1974. Deze werd aangeboden aan burgemeester H.C. Vermaat jr bij het 100-jarig bestaan van de stichting Drost-IJserman. (Vermaat was burgemeester van het nog zelfstandige Moordrecht van 1952-1977.) Het werk zal vast zijn van de lokale kunstenaar Aad de Wit, ook gezien de tekeningen die hij toen maakte voor het jubileumboek van de stichting. Het andere gesigneerde werk van Aad de Wit uit 1979 toont het oude raadhuis met een burgemeester, een auto en een fiets er voor. Bestuur en ambtenaren waren toen net in 1978 verkast naar het weeshuis. Dat pand van tegen 1825 werd vervolgens benut als een chinees restaurant. Het werd dus niet afgebroken, zoals in Nieuwerkerk anno 1988 met het verlaten raadhuis van 1929 wel gebeurde. Wie meer over de kunstenaar, thans huizend in de KVT-watertoren, wenst te weten kijke op de webstek http://www.aaddewitkunst.nl./
Het schoorsteenstuk - een min of meer vast schilderij op de mantel van de schouw - is op de eerste verdieping blijven zitten. Het stuk oogt ouder dan het pand van 1796. Het is er wellicht rond 1960 tijdens de museale functie van het pand van elders (in Moordrecht?) in aangebracht. Zo ja, zou iemand dan nog weten waar het vandaan komt? Het toont drie spelende putti's (jongensachtige engeltjes), waarvan bij het op de rug geziene knulletje twee witte vleugeltjes zijn aangebracht. Ze zijn in elk geval 'in de wolken'. Het vogeltje lijkt uit een mandje ontsnapt en wat zou dat hebben te betekenen? Een vogel kan als meest vèrgaande symbool zijn de begeleider van de ziel naar het leven na de dood. Zou een actuele uitleg zijn dat vastgestelde overheidsvisies uit een besluitenmandje wegvliegen? Vragen volop en dan is het vanaf 1 juli fluks geprivatiseerde stuk nog ongesigneerd ook.
Verschenen in de rubriek Toen & Nu in: Het Kanaal 23-6-2010
Reacties
De vraag naar de herkomst van het engeltjesschilderij werd telefonisch beantwoord door Panc Vink. Het doek werd in 1956 aan het toenmalige dorpsmuseum geschonken vanuit het monumentale pand Dorpsstraat 52, net als de bekende grotere schilderijen van de vier jaargetijden. Ook dat vijfde schilderij zal Rotterdammer Pieter Luyten in 1795 hebben gemaakt. De vier jaargetijden kwamen in 1979 terecht in het raadhuis: drie in de raadszaal en een in de burgemeesterskamer. (Bijgaande afbeelding is een fragment van de Zomer.) Is het lot daarvan nog even onbekend als van het gehele Weeshuis, het ook tot het ensemble behorende engeltjesschilderij werd door de gemeente vast met het Ambachtshuis verkocht.
PS Vink scheef in 2006 een door de toenmalige gemeente uitgegeven brochure 'De vier jaargetijden in Moordrecht'.
De vermeende schilderijen waren oorsprokenlijk muurschilderingen op doek ( zoals we nu behang hebben). Deze zijn geschonken aan de gemeente Moordrecht. Het "engeltjesschilderij" kwam uit de zelfde schenking aan de gemeente Moordrecht.
Het is een schildering die geen raakvlakken heeft met het vierluik "de seizoenen" behoudens
vermoedelijk de schilder. Het is behouden gebleven in het Ambachtshuis waar het een centrale plaats heeft behouden in de woonkamer.
Het lot en bestemming van het "engeltjesschilderij" is bekend en behouden geleven.
