1910: Landbouwtentoonstelling als groene Zuidplasparel
Landbouwtentoonstellingen waren weleer niet mis. Gouda had ze vanaf 1848 en die van 1909 daar kreeg bijvoorbeeld koningin Emma op bezoek. De afdeling Moordrecht & Omstreken van de Hollandsche Maatschappij van Landbouw werd in 1898 opgericht. Na al snelle aankoop van een 'beer', lezingen en stierententoonstellingen volgde meer met als topper de eigen Landbouwtentoonstelling van 1910. (Een 'beer' is een mannetjesvarken en bekend is hoe boeren de gek steken met genealogen: mijn vaders vader varkens vader was een beer!) In december 1909 al kocht de afdeling Moordrecht van de landbouwtentoonstelling in Gouda een 'Schoone Entreepoort' voor f 60, terwijl deze nieuw f 550 had gekost (en Emma er intussen doorheen liep). De poort kon geborgen op het erf bij bestuurslid De Jong aan de Middelweg, waar een 'omhulzel' voor werd gemaakt dat later ook op de eigen tentoonstelling dienst zou kunnen doen. De Schoonhovensche Courant van 9 april 1910 meldde dat tot ere-voorzitter van het comité burgemeester J.J. Snel was benoemd en tot ere-lid ervan de oud-burgemeester, diens vader A.Chr. Snel. In februari was al aan de Koningin toestemming gevraagd om een verloting te mogen houden en deze werd bij Koninklijk Besluit van 30 april 1910 verleend. Het voornemen was 20.000 loten van f 0,50 per stuk en om de prijzen hoofdzakelijk te laten bestaan uit spul dat ook op het tentoonstellingsterrein te koop was. (Precies hetzelfde zei al in 1900 de afdeling Nieuwerkerk/Capelle aan den IJssel e.o. van dezelfde Maatschappij, die bij haar tentoonstelling van 8 augustus 25.000 loten van ook f 0,50 per stuk uitgaf.) Ettelijke weken vooraf al adverteerde men in onder meer de Schoonhovensche Courant met de Moordrechtse Landbouwloten: 'Alom verkrijgbaar en in Swartsenburg's Lotendebiet, Gouda'. Reclame werd ook achterop kleurige buitenlandse ansichten gemaakt (zie hierbij).
Subsidie van het hoofdbestuur werd gevraagd en was volgens het kasboek f 50. In juni 1910 beraadden de leden zich nog op feestelijkheden als harddraven, ringrijden en een politiehondenwedstrijd. Innovator D. Verstoep vond dat gedateerd en suggereerde rolschaatsen. Een vloer van planken dan wel cement werd overwogen, maar De Jong vond beide te gek voor op zijn land en dus werd het voorstel ingetrokken. Omdat augustus nogal warm kon zijn kwam ook tobbesteken ter tafel. Bij meerderheid van stemmen werd het een ringrijderij, maar die nationale wedstrijd voor politiehonden kwam er toch ook. Het bestuur kocht 100 loten en enkele leden lieten zich ook niet onbetuigd. Om de tijdsruimte in te vullen dacht men aan een of twee avonden 'bioscope'. Entreekaarten kostten f 0,25 en 'sorties' werden niet afgegeven, voor elk terreinbezoek was dus een kaartje van een kwartje nodig. Voor f 20 kon in Waddinxveen een tent worden gehuurd. Een advertentie voor de buffetverpachting werd geplaatst. Van Dijk uit Waddinxveen was de hoogste bieder met f 233 en kreeg de gunning. Een bergplaats voor rijwielen liet men ook maken. Van Keulen uit Rotterdam kwam met bioscoop, tent en electriciteitsmachine. (Stroom was er nog niet in de polder.) Diverse Keuringscommissies werden bemand met mensen uit de regio (Nieuwerkerker Pinkse voor Granen & Voederartikelen bijv.). Op 9 augustus werd besloten dat de leden vrij toegang tot de tentoonstelling hadden 'met één vrouw', maar dat voor de bioscoopvoorstellingen iedereen een kwartje toegang moest betalen. Op 16 en 17 augustus was het zover. Het lovende verslag van de Schoonhovensche Courant (bijgenaamd de 'boerenbijbel') werd in het notulenboek geplakt. Wat een bekroningen van vee en spullen! Wagenmaker P. Hulleman uit Gouda mocht een aandeel in de 1e prijs leveren voor f 490 en zijn collega D. Verheul van Waddinxveen dat in de 2e prijs voor f 370. (Zij leverden de rijtuigen, maar tot de prijzen behoorden ook nog paarden!) Toekenning van prijzen was aan mensen uit heel Holland. Voor graansoorten ging de 1e prijs naar Six uit Moordt en de 2e naar de maalderij De Tijdgeest daar! De kioskhouders werden geprezen, zoals W. Hoogendoorn uit Moordrecht voor de verkoop van sigaren en prentbriefkaarten… Bij harddraven voor de dames was een winnares A. Molenaar uit Nieuwerkerk en dat was wel een van de meiden van 'Nooit Gedacht'.
Het voordeling saldo van de tentoonstelling was f 180,67. Dat was al na het bestemmen van f 50 uit de omzet voor de gebruikelijke opkomstbevorderende verloting op de ledenvergadering, maar er werd ook nog besloten om de presente leden enkele sigaren aan te bieden. De secretaris-penningmeester kreeg voor zijn vele moeiten een lamp. De 'omzet' van het gebeuren was ook niet mis: f 6373,175. Er was voor f 3713,95 aan loten verkocht en dat was dus meer dan de helft van die omzet. Het kasboek leert ook dat er 48 diploma's werden uitgereikt 'waarvan 12 in een lijst gezet'. Wie er eentje heeft gelieve te reageren, want die moet op de foto. Het kan toch niet zo zijn dat die 48 weggegeven diploma's in een paar generaties allemaal zijn verdwenen? De Hollandsche Maatschappij bewaarde toch háár spullen ook goed (nu op het streekarchief)?
Verschenen in de rubriek Toen & Nu in: Het Kanaal 11-8-2010
