Jubileumboek met canons
'Ons verleden 25 maal'. Zo heet het onlangs verschenen zilveren jubileumboek van de stichting Oud Zevenhuizen-Moerkapelle (OZM). 25 mensen werden voor het boek geïnterviewd en uitgetekend. Daarnaast werden van Zevenhuizen, Moerkapelle en Oud-Verlaat 25 gebeurtenissen chronologisch gerangschikt. Men was te bescheiden om het lokale canons te noemen, maar ze lijken er wel erg veel op met die 25 vensters! Ten slotte volgde een kroniek van de drie kernen in de afgelopen 25 jaar.
Het werd zo een boek van 260 pagina's onder eindredactie van Pim van der Zalm en werd zelfs voorzien van een lint om lezen te onderbreken of bij iets over familie neer te leggen. Gedrukt werd het bij Van Marle in Moerkapelle. Een interview legt uit wat die met de sigarenfabriek De Onderneming van 1919 te maken heeft…. Elly van Gelderen-Kasbergen uit Moordt interviewde de veelal oudere mensen en snorde dito foto's op. Gre den Otter en Ernst de Vogel tekenden ze naar foto's van nu uit. De verhalen geven veel menselijks weer en over bedrijven en verenigingen meer dan dat. Toch moeten ze anders worden gelezen dan historiestukken op basis van archieven en boeken. Een gemalenbouwer bijvoorbeeld die alleen zegt dat de Zuidplas met 30 molens werd drooggemalen weet zelf ook wel dat het met een gemengde bemaling van stoomgemalen èn windmolens gebeurde. (Het staat ook in het Zevenhuizense venster 15 achterin het boek.) Interviews drukken betekent soms ook het doorgeven van onbewezen overleveringen. Als wordt beweerd dat de oude boerderij Keizershof Napoleon huisvestte mankeert wel het bouwjaar 1875 daarvan aan de Ommoordseweg van 1874…. 'Dit verhaal over Napoleon wordt ook tegengesproken, maar laten we het maar spannend houden', zo luidt de kennelijke vergoelijking.
De geschiedenissen van de drie kernen in 25 jaartallen zijn knap keuzewerk van Bontenbal, Paul en Van der Zalm. De illustraties daarbij geven passend hoofdlijnen weer en men moest ook daarbij kiezen: er is zoveel! Als prent van de belaging van de patriotse schout Kreet (Rotterdams advocaat) in het prinsgezinde Moerkapelle in 1785 werd die opgenomen met het woord 'ongeregeldheden' in het onderschrift. Er bestaat er ook nog eentje met het onderschrift 'Moedwil der boeren te Moerkapelle'. (Beide worden hierbij afgebeeld en laten zien dat men daar aan baldadigheden ook vroeger al mooie plaatjes overhield…)
Als bij een bespreking ook wat kritiek nodig is: bij venster 14 van Zevenhuizen had in plaats van alleen de tijd van de Bataafse Republiek de gehele Franse tijd kunnen worden behandeld. Dat had dan inclusief de onrust van 1813 kunnen zijn, die de waard van Sint Joris het leven kostte. De auteurs waren zich al bewust dat kiezen ook anders kon, maar er moest daarvoor toch echt worden gezocht! Een ander detail is dat toen het gemaal bij de Middelweg in 1997 naar Joan Leemhuis-Stout werd vernoemd zij al sinds 1994 geen dijkgraaf meer was, maar commissaris van de Koningin (en zij dus zichzelf niet vernoemde). Overigens schuwt men ook in deze canons de menselijke kant niet met bijvoorbeeld de vermelding dat (zwem)badmeester Piet Keijzer niet kon zwemmen.
De kroniek van de laatste 25 jaar is van Wouter Paul. Van de sloop van het Zevenhuizense gemeentehuis van 1877 werd in 1986 een mooie foto gemaakt en nu weer benut. Een symbolische kijksensatie, terwijl de opvolger leeg staat…. Er stond geen muur om de gemeente: van 1987 wordt de heropening van de Snellesluis te Moordrecht vermeld. De post Moerkapelle van de (in 1993 verdwenen) Rijkspolitie kwam in 1988 net als die van Zevenhuizen en Moordrecht al onder de groep Nieuwerkerk. Wie wist nog dat de gemeentebesturen van Zevenhuizen en Moerkapelle in 1989 tevergeefs aan NS vroegen om het in 1938 gesloten station weer te openen? Of dat de raad van Moerhuizen in 1991 besloot om de Wollefoppenweg als 'verstedelijkingsgrens' te gaan handhaven? Al in 1993 was dat weer anders. 'De SGP/RPF-fractie van Zevenhuizen-Moerkapelle hoeft zich geen zorgen te maken over het collegestandpunt ten aanzien van de gemeentelijke zelfstandigheid', zo heette het in 1996, maar al in 2000 vond commissaris Franssen die fusiegemeente te klein om voort te bestaan. Niet alle volgende schaalvergrotingsplannen gingen al compleet door: van 2004 staat een fusieplan van zeven kleine bibliotheken vermeld, inclusief die van Nieuwerkerk a/d IJssel, die zelfstandig bleef (en de eigenlijke fusie tot de bibliotheek De Groene Venen staat niet vermeld). Nog een voorbeeldje van 'regeren is vooruitschuiven' bij de buren? Wethouder Zijderhand schroefde op een foto een gemeentelijk monumentenschildje op een gevel en zo ver bracht een Nieuwerkerkse wethouder het in weerwil van het laatste collegeprogramma nimmer. Er is meer uit dit aanbevolen boek te citeren. Moerkapelse meiden bleken een bakkerij-specialiteit te zijn, zo leert ook deze kroniek.
Elk van de 1000 bestaande donateurs van de stichting kan het boek gratis afhalen bij OZM (laatste zaterdag van de maand) of op afspraak bij Van der Zalm (0180-633077). Het boek is ook te koop voor € 34,50, alleen voor donateurs en voor degenen die donateur willen worden natuurlijk!
Verschenen in de rubriek Toen & Nu in: Het Kanaal 13-1-2010
