'De Zaaier in plaats van Koninginnekop'
'Achter de dijk aan de overkant lagen de boerendaken van de Krimpenerwaard, strak van het geloof.' Dat schreef Geert Mak vanaf de rechter-IJsseloever in 'Het ontsnapte land', het boekenweekgeschenk van 1998. Het in 2009 heruitgegeven gedicht 'Calvinistisch landschap' van Henk Kooijman [1928-1988] is ook vast van de Krimpenerwaard. Het streekmuseum daar heeft een speculaasplank met een Sinterklaas zonder mijter: dat was een te Rooms hoofddeksel. Traditioneel wordt ook in Gouderak zaterdagsmiddags vaak nog het grind geharkt voor de zondag. Toch werd ruim 25 jaar geleden, zij voor het eerst, de Gouderakse buitenruimte verrijkt met in één klap twee beelden. Dat het deze twee zijn is niet òndanks het calvinisme! De plaatsing blijkt (bijvoorbeeld) uit de Moordrechtse Koerier - waarin opgenomen de Gouderakse Koerier - van 8 november 1984. Het ging om gewaardeerde geschenken.
E. Prosman van de productie- en handelsmaatschappij Gouderak gaf de gelijknamige gemeente al even eerder 7500 gulden. Het echtpaar Jean en Marianne Bremers uit Helvoirt (NB) kreeg een opdracht om een beeld te maken voor het nieuwe Johan Brouckplein. Dat werd Spelende Kinderen, maar het beeldende echtpaar vond de contacten zo leuk, dat ze er zelf een beeld van De Zaaier bij gaven. Hoe dat zo? Vier raadsleden gingen bij de kunstenaars op bezoek om een beeld te kiezen. Drie kozen voor de Spelende Kinderen, maar SGP-raadslid en president-kerkvoogd J.A. Nobel voor De Zaaier. 'Maar hij stond daarin alleen, iets wat een diepe indruk op mij maakte, omdat ik besefte dat Christelijke kunst om vergelijkbare redenen nergens kans krijgt', aldus Bremers volgens het Gouderakse kerkgeschiedenisboek van Adri Uitbeijerse uit 2008. De kunstenaar was van plan geweest om de burgerlijke gemeente bij aanschaf van de Spelende Kinderen 'een bronzen kop van koningin Beatrix te schenken'. Nu schonk hij in de woordkeus van genoemd boek 'De Zaaier in plaats van de Koninginnekop'. ('Een zaaier op dat prachtige kerkplein waaraan een menselijke symboliek ontbrak, zou even wat anders zijn dan een kop van Hare Majesteit ergens in een raadszaal', aldus nog een citaat onder redactie van dominee Schroten.) Nobel onthulde De Zaaier bij de kerk en zal daar zeker de symboliek hebben beschreven Genoemd boek zegt het niet eens, misschien vanwege de vanzelfsprekendheid voor kerkmensen? (De mooie website gouderaksekerk.nl geeft ook met 'zaaier' nul treffers.) Het gaat om Jezus' gelijkenis van de zaaier uit de bijbelboeken Mattheüs, Marcus en Lukas. Deze gelijkenis oftewel parabel demonstreert hoe een deel van het zaad (= het woord van Gods Koninkrijk) bij een deel van de hoorders wel en bij een deel niet 'in goede aarde valt'. Soms valt het gezaaide woord op steenachtige plaatsen en komt er weinig van op. (Gouderakse kinderen vullen trouwens het zaaimandje steeds met grind, zodat er zelfs stenen worden gezaaid, zie de foto.)
Waarnemend burgemeester Jan de Zeeuw (Ouderkerk aan den IJssel) onthulde de Spelende Kinderen. Het hóófd van de Koningin zou de Gouderakse raad hoogstens een maand hebben gemist: op 31 december 1984 werd de gemeente opgeheven en men was al aan het inpakken. Zou die voorkennis toch ook geen rol hebben gespeeld om maar niets meer voor de raadszaal te geven? In elk geval zal er zeker na de volgende gemeentefusie aan statieportretten en -portretbusten van de Koningin voor die komende ene Krimpenerwaard-raadszaal evenmin een gebrek zijn als aan het aantal ambtsketens. (Of zouden ze aan het streekmuseum denken?)
Het echtpaar Bremers studeerde apart aan academies en samen kunstgeschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Ze maakten sinds 1980 beelden voor 'veertig steden' en daar zal Gouderak dus ook bij horen…. Het boek Quatre mains (Vier handen) uit 2007 gaf een overzicht.
In 1997 maakte de Nieuwerkerker John Vijgenboom al een volgend Gouderaks beeld: Het Gezin (van 5 personen). Opdrachtgever was de jubilerende Algemene Woningbouwvereniging 'Gouderak'. Het beeld staat aan de Beemd. Een beemd is trouwens een veldnaam die voornamelijk in Noord-Brabant gebruikt wordt om graslandpercelen in een beekdal aan te duiden. Die vernoeming was dus net zo min eenkennig als de Nieuwerkerkse straatnaam Rendiermos….
Verschenen in de rubriek Toen & Nu in: Het Kanaal 28-7-2010
Reacties
Ik heb er een filmpje van gemaakt twee weken geleden. Je kan hem hier vinden:
http://www.youtube.com/watch?v=yRbDekxbwlY
