De omgevingsvergunning is één geïntegreerde vergunning voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu, die moet leiden tot:
Burgers en bedrijven die nu nog verschillende vergunningen nodig hebben als zij een huis, fabriek of schuur willen bouwen of verbouwen hoeven straks nog maar één type vergunning aan te vragen: de omgevingsvergunning
Binnen het Ministerie van VROM bestaat het project
Omgevingsvergunning uit de volgende 3 deelprojecten:
1. Project Wettelijk kader: voorbereiding van de nieuwe Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht en de benodigde amvb's ,
2. Project Invoering: voorbereiding op de (implementatie van de)
omgevingsvergunning; ondersteuning en facilitering van de
uitvoeringspraktijk,
3. Project Digitaal Omgevingsloket: implementatie van een digitaal
omgevingsloket bij gemeenten, waarmee burgers en ondernemers een
omgevingsvergunning elektronisch kunnen aanvragen.
De omgevingsvergunning: hoe komt deze eruit te zien?
Iemand die nu een huis, fabriek of schuur wil (ver)bouwen, krijgt te maken met een groot aantal vergunningen. Verschillende vergunningen, met elk hun eigen criteria, procedures, loketten, afhandelingtermijnen, leges en toezichthouders. Die vergunningen worden vaak verstrekt door verschillende overheidsinstanties. De vergunningaanvragen doorlopen ieder hun eigen procedures die kunnen leiden tot tegenstrijdige vergunningen. Dit is voor burgers en bedrijven onoverzichtelijk en tijdrovend. In het project Omgevingsvergunning staat degene die een vergunning nodig heeft centraal. Door invoering van de Wabo, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (de omgevingsvergunning) hoeft een aanvrager straks nog maar één type vergunning aan te vragen, bij één loket. Er is ook maar één bevoegd gezag. Na het doorlopen van één procedure volgt één besluit, waarop zonodig één rechtsbeschermingprocedure volgt. Deze stappen zullen hieronder verder uitgewerkt worden.
Eén loket bij de gemeente voor aanvraag en informatie
Bedrijven en burgers zijn niet geïnteresseerd in de organisatie
van de overheid. Uitgangspunt in het project Omgevingsvergunning is
dat de vergunningaanvrager geen hinder ondervindt van de manier
waarop de overheid is georganiseerd. De aanvrager van een
omgevingsvergunning moet straks terecht kunnen bij één loket.
Hierbij is de plaats van de activiteit waarvoor een vergunning
wordt aangevraagd bepalend. Het loket zal daarom in principe bij de
gemeente zijn.
De gemeente is niet in alle gevallen het bevoegd gezag. De
bevoegdheid tot het verstrekken van een vergunning voor bedrijven
met belangrijke risico´s voor milieu, veiligheid en gezondheid ligt
bij de provincie. In deze gevallen mag de aanvraag ook rechtstreeks
ingediend worden bij het bevoegd gezag (i.c. de provincie). De
provincie moet de gemeente hiervan wel op de hoogte stellen.
Burgers en bedrijven hebben niet alleen behoefte aan één loket waar ze terecht kunnen met hun vergunningaanvragen. Ook hebben zij behoefte aan makkelijk te vinden informatie over vergunningen en procedures. Zogenaamde branchewijzers voor de verschillende sectoren moeten met toegankelijke, doelgroepgerichte informatie over vergunningen en vergunningaanvragen in deze behoefte voorzien. De eerste horeca branchewijzer is in mei 2006 gepubliceerd. Volgende branchewijzers volgen in de loop van 2006.
Eén vergunningaanvraag
Uitgangspunt is dat als de aanvrager dat wil, hij met één
vergunningaanvraag kan volstaan. De aanvrager bepaalt of hij of zij
de vergunningaanvraag digitaal of op papier indient. Deze aanvraag
zal mogelijk worden via een digitaal aanvraagformulier op internet.
Dit digitale aanvraagformulier leidt de aanvrager via een
vragenboom tot een aanvraagformulier op maat. Ook wordt vermeld
welke bescheiden met de aanvraag ingediend moeten worden. Ook dit
kan elektronisch.
Voor een goede aansluiting op verschillende fases in de
ontwikkeling van bijvoorbeeld bouwplannen blijft het mogelijk om de
omgevingsvergunning gefaseerd aan te vragen. Dit doet de aanvrager
als hij eerst op basis van globale gegevens wil weten of een
vergunningaanvraag voor de beoogde activiteit kans van slagen
heeft. Tevens is het mogelijk dat de aanvrager zijn project splitst
in verschillende deelprojecten. Voor deze deelprojecten kan hij een
afzonderlijke omgevingsvergunning krijgen.
Eén bevoegd gezag
Het bestuursorgaan dat een vergunning verleent, wordt ook wel bevoegd gezag genoemd. In het project Omgevingsvergunning wordt ervan uitgegaan dat er één bestuursorgaan is dat de geïntegreerde omgevingsvergunning verleent. In het algemeen zal dat de gemeente zijn. In de gevallen waarin bijvoorbeeld naast de gemeente op dit moment ook de provincie bevoegd gezag is, treedt in de toekomst de provincie op als bevoegd gezag. Daarbij kan de provincie gebruik maken van de deskundigheid van de gemeente. De gemeente krijgt dan in ieder geval een adviesrecht. Het Rijk is in een beperkt aantal gevallen bevoegd gezag
Eén procedure
De aanvraag van een omgevingsvergunning hoeft maar één procedure
te doorlopen. Dat kan een reguliere procedure zijn of een
uitgebreide procedure.
Voor de reguliere procedure komen projecten in aanmerking waarbij
de toestemming een min of meer gebonden karakter heeft, omdat er
geen of maar in geringe mate sprake is van beoordelingsvrijheid
door het bevoegd gezag. Hierbij kan gedacht worden aan het bouwen
van een woning of het kappen van een boom. In deze procedure geldt
een zogenoemde fatale termijn. Dat wil zeggen dat de vergunning,
als die niet tijdig is verstrekt, automatisch (van rechtswege)
wordt verstrekt.
De uitgebreide procedure zal gelden voor complexe projecten,
waarbij sprake is van een (vergaande) beoordelingsvrijheid.
Bijvoorbeeld voor het bouwen van een bedrijf waarvoor afwijking van
het bestemmingsplan nodig is. In die gevallen bestaat er een
noodzaak om de betrokken belangen af te wegen, waarbij met het oog
op de inbreng van derden-belanghebbenden het voorgenomen besluit in
ontwerp ter inzage moet worden gelegd. De vergunning moet dan ook
vaak door middel van voorschriften toegesneden worden op het
project. In de uitgebreide procedure geldt geen fatale termijn.
VROM acht het niet verantwoord dat voor deze activiteiten van
rechtswege vergunningen kunnen worden verstrekt.
Eén procedure voor bezwaar en beroep
Op dit moment kent elke vergunning zijn eigen mogelijkheden tot bezwaar en beroep. De omgevingsvergunning kent één rechtsbeschermingprocedure waarbij is aangesloten bij beroepsprocedures uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
Eén handhavend bestuursorgaan
Het bevoegd gezag dat de vergunning verleent, is ook belast met de (coördinatie van de) bestuursrechtelijke handhaving. De gemeente of provincie is daarmee dus verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de voorschriften die zijn verbonden aan de omgevingsvergunning.
Toetsingskaders
De omgevingsvergunning regelt de vergunningplicht en de procedure van vergunningverlening. De toetsingskaders waaraan de vergunningaanvraag wordt getoetst, zoals het bestemmingsplan of het bouwbesluit, blijven voorlopig nog in de specifieke wetten staan. In andere projecten die gericht zijn op de modernisering van de VROM-regelgeving, zoals het project algemene regels op milieuterrein, onderzoekt VROM of wettelijke regelingen en toetsingskaders eenvoudiger kunnen, kunnen worden samengevoegd of dat ze kunnen worden geschrapt.
Reikwijdte omgevingsvergunning
VROM wil zoveel mogelijk locatiegebonden vergunningen en andere
toestemmingsvereisten op het gebied van wonen, bouwen, monumenten,
ruimte, natuur, milieu en water opnemen in de omgevingsvergunning.
Te denken valt aan de milieuvergunning, bouwvergunning,
sloopvergunning, aanlegvergunning en de gebruiksvergunning. Ook de
monumentenvergunning op basis van de Monumentenwet 1988 en de
vergunningen die verstrekt worden op grond van de
Natuurbeschermingswet 1998 en de Flora- en faunawet zullen straks
in de omgevingsvergunning meegenomen worden. Ook de meest
voorkomende vergunningen in verordeningen van gemeenten of
provincies zullen in de omgevingsvergunning worden opgenomen (kap-,
reclame-, aanleg-, en uitritvergunning).
Voor vergunningen op basis van de Wet verontreiniging
oppervlaktewateren blijft een aparte procedure gelden als het gaat
om directe lozingen. Een uitgebreid overzicht van welke
vergunningen en ontheffingen meegaan, 'aanhaken' en niet meegaan,
treft u in de publicatie "Schema reikwijdte
omgevingsvergunning"
Uitgebreidere informatie is te vinden op de website van het
ministerie van VROM: Kennisplein Omgevingsvergunning
Wanneer de omgevingsvergunning zal worden ingevoerd en de wet- en regelgeving daarvoor is aangepast zullen de vergunningen zoals we die nu kennen komen te vervallen. Hoe dan vervolgens de (documentaire) informatievoorziening eruit zal gaan zien is nu nog niet concreet weer te geven. Wel is het zeker dat het om digitale archievering zal gaan. Zeker wanneer ook gelijktijdig met het invoeren van de omgevingsvergunning, het Digitale omgevingsloket zijn intrede zal doen.
